Begrippen bij traprenovatie

Het register

47 begrippen in vier groepen. Elk begrip heeft een eigen anker, zodat u er rechtstreeks naar kunt linken (bijvoorbeeld #optrede). Peildatum: 17 september 2026.

Onderdelen van de trap

Trede

Het horizontale vlak waarop u stapt. De prijs van een traprenovatie wordt per trede gerekend.

Stootbord

Het verticale deel tussen twee treden. Een trap met stootborden heet dicht, zonder stootborden open.

Trapboom

De schuine balk aan weerszijden waarin de treden zijn ingelaten. Aan de muurzijde de muurboom, aan de open zijde de vrije boom of buitenboom.

Trapneus

De voorrand van de trede die iets over het stootbord uitsteekt. Slijt als eerste en bepaalt de grip.

Welstuk

De bovenste, vaak dikkere trede die op de verdiepingsvloer aansluit.

Bloktrede

De onderste trede die breder of ronder is uitgevoerd dan de rest, vaak bij een trap in de woonkamer.

Trappaal

De verticale paal waar de leuning en de boom op aansluiten, onderaan en bovenaan de trap.

Leuning

De handgreep langs de trap. Aan de muur een muurleuning, op de vrije zijde een leuning op balusters of spijlen.

Baluster of spijl

De verticale stijlen tussen leuning en boom aan de open zijde van de trap.

Wig

Het houten spietje waarmee een trede in de sponning van de boom is vastgeklemd. Losse wiggen zijn de eerste oorzaak van een krakende trap.

Sponning

De uitgefreesde groef in de boom waarin trede en stootbord vallen.

Bordes

Een tussenvloer in de trap waarop de looprichting verandert, in plaats van draaitreden.

Trapvormen

Steektrap

Een rechte trap zonder draaiing, van beneden naar boven in een lijn.

Kwartslagtrap

Een trap die een kwart draait, met drie of vier draaitreden onderaan of bovenaan.

Halfslagtrap

Een trap die een halve draai maakt, met een bordes of met zes tot acht draaitreden.

Spiltrap of wenteltrap

Een trap die rond een centrale spil draait; alle treden zijn draaitreden.

Draaitrede of verdreven trede

Een trede die aan de ene zijde smaller is dan aan de andere, in een bocht. Wordt apart gefreesd en apart gerekend.

Open trap

Een trap zonder stootborden; u kijkt tussen de treden door. Wordt bij renovatie vaak eerst dichtgemaakt.

Dichte trap

Een trap met stootborden; het gangbare type in rijwoningen sinds 1980.

Trapgat

De opening in de verdiepingsvloer waar de trap doorheen komt.

Trapkast

De afgetimmerde ruimte onder een dichte trap, vaak met een deur.

Vlizotrap

Een uitklapbare zoldertrap in een luik; wordt bij renovatie niet bekleed maar vervangen.

Maten

Optrede

De hoogte van de ene trede naar de volgende, gemeten van tredevlak tot tredevlak. Nieuwbouw: maximaal 18,8 cm.

Aantrede

De diepte van het staanvlak, gemeten van neus tot neus over de klimlijn. Nieuwbouw: minimaal 22 cm.

Klimlijn

De denkbeeldige lijn waarlangs u loopt, meestal 30 tot 40 cm uit de buitenboom; hier wordt de aantrede gemeten.

Loopregel

De vuistregel voor een prettige trap: twee keer de optrede plus een keer de aantrede is 57 tot 63 cm.

Vrije hoogte

De ruimte boven de trap, gemeten loodrecht op de klimlijn. Nieuwbouw: minimaal 2,30 meter.

Trapbreedte

De breedte tussen de bomen. Nieuwbouw: minimaal 80 cm; oude trappen zijn vaak 70 tot 80 cm.

Wel

De overstek van de trapneus voorbij het stootbord, meestal 2 tot 4 cm.

Afwerkingen en technieken

Overzettrede

Een kant-en-klare trede met neus die over de bestaande trede wordt gelijmd. De basis van de meeste traprenovaties.

Trap bekleden

Een nieuwe laag over de bestaande trap aanbrengen zonder de trap te vervangen: overzettreden, PVC, laminaat, tapijt of loper.

Trap stofferen

Een trap bekleden met tapijt of een loper; het oudere woord voor het vak van de stoffeerder.

Traploper

Een strook tapijt over het midden van de trede, met hout zichtbaar aan weerszijden. Met of zonder roeden.

Roede

De metalen of houten staaf die een traploper onderaan het stootbord op zijn plaats houdt.

Slijtlaag

De transparante bovenlaag van PVC of vinyl boven de print; de dikte in millimeters bepaalt de levensduur.

PU-toplaag

Een polyurethaanlaag op de slijtlaag die het oppervlak krasvaster maakt.

Gebruiksklasse

De Europese klasse (21 tot 43) die zegt hoe intensief een vloerproduct gebruikt mag worden; een woningtrap is klasse 23.

AC-klasse

De slijtklasse van laminaat (AC1 tot AC6). Op een trap minimaal AC4.

Antislipstrip

Een strook stroef materiaal die in de neus van de trede wordt ingefreesd of erop wordt gelijmd.

Frezen

Het op maat maken van overzettreden of stootborden op basis van de ingemeten trap, in de werkplaats voordat de monteur komt.

Inmeten

Het opnemen van elke trede, elke hoek en elke draaitrede bij de klant thuis; de basis van het freeswerk en van de definitieve prijs.

Uitvlakken

Het egaliseren van een betonnen of beschadigde trede met een uitvlakmortel voordat er bekleding op komt.

Primer

De hechtlaag die op een gladde of zuigende ondergrond wordt aangebracht voordat er wordt gelijmd.

Lijmresten verwijderen

Het afsteken en schuren van oude tapijtlijm; vaak de langste voorbereidingsstap bij een trap van voor 1990.

Dichtmaken

Het plaatsen van stootborden in een open trap, zodat hij daarna als dichte trap kan worden bekleed.

Meerwerk

Werk dat niet in de standaardprijs per trede zit: draaitreden, stootborden bij een open trap, uitvlakken, losse treden vastzetten.

Vanafprijs

De laagste prijs per trede in een advertentie; meestal zonder stootborden, draaitreden en afvoer.

De vijf begrippen die het vaakst verkeerd gaan

Optrede en aantrede worden omgedraaid: optrede is de hoogte, aantrede de diepte. Trap bekleden en trap stofferen worden door elkaar gebruikt; stofferen is bekleden met tapijt, bekleden is het bredere woord. Overzettrede wordt vaak als merknaam gezien; het is de soortnaam voor elke trede die over de bestaande trede heen gaat. Draaitrede en bordes zijn twee oplossingen voor dezelfde bocht: de een draait de treden, de ander legt er een vloertje tussen. En vanafprijs is geen prijs maar een ondergrens waar de meerwerkposten nog bij komen.

Waarom de maten ertoe doen

Optrede, aantrede en wel bepalen samen of een trap prettig loopt. De loopregel (twee keer de optrede plus de aantrede is 57 tot 63 cm) is het getal waarmee een monteur bij het inmeten ziet of een dikke afwerking de trap steiler maakt. Een overzettrede met een wel van 2 cm wint aantrede; een dikke tapijtlaag met een ronde neus verliest die. Voor de nieuwbouwmaten (optrede maximaal 18,8 cm, aantrede minimaal 22 cm, breedte minimaal 80 cm) is het Bouwbesluit 2012 de bron, per 2024 het Besluit bouwwerken leefomgeving. Bij een bestaande trap gelden die maten niet als eis, wel als ijkpunt.